Piękno zbawia świat

Uzdrowienie niewidomego od urodzenia - średniowieczny fresk

Romański fresk znajduje się na ścianie kościoła San Angelo in Formis na terenie południowych Włoch. Przedstawia scenę z Ewangelii św. Jana ukazującą Chrystusa, który dokonuje cudu uzdrowienia, nakładając na oczy niewidomego błoto i każąc mu obmyć się w sadzawce. Scena w narracyjny sposób każe nam podążać za niewidomym i przypatrywać się jego przemianie duchowej i fizycznej. Konturowe traktowanie postaci, gradacja barw oraz hieratyczność przedstawienia to główne cechy, po których rozpoznajemy malarstwo wczesnego średniowiecza.
 

Jacek Malczewski – Jezus i Samarytanka przy studni

Do tego tematu Jacek Malczewski powraca czterokrotnie, w latach od 1909 do 1912. Dlaczego tak mocno zajmuje go motyw wody żywej, źródła prawdy, wody prowadzącej ku życiu wiecznemu? Dlaczego pod postaciami Jezusa i Samarytanki znajdują się portrety samego Malczewskiego i Marii Balowej? Tego dowiemy się, nie tylko spoglądając na cykl obrazów ilustrujących ten fragment czwartego rozdziału Ewangelii wg. Św. Jana,  ale także słuchając kolejnej audycji Piękno zbawia świat.

Nicola Poussin – Rebeka i Eleazar przy studni

Propozycja małżeństwa stała się tematem tego XVII wiecznego obrazu. Eleazar spotyka przy studni tę, o którą w modlitwach prosił Boga. Idealną żonę dla swego pana Izaaka. Jakie będzie małżeństwo, które stworzy tych dwoje? Czy będzie idealne jak kula spoczywająca na filarze i oparte o solidną podporę, jaką jest wiara? Odpowiedzi na te pytania szukać można nie tylko w Księdze Rodzaju ale także na płótnie francuskiego malarza Nicola Poussina.

Albrecht Dürer – Adam i Ewa (rycina)

Idylliczna scena ukazująca pierwszych rodziców w ogrodzie rajskim to tak naprawdę pretekst dla artysty do zmierzenia się w tym miedziorycie z tematem proporcji ludzkiego ciała. Proporcji potraktowanych naukowo, na sposób, w jaki do sztuki malarskiej podchodzili artyści Italii. Dwie muskularne, rzeźbiarskie postacie Adama i Ewy umieszczono na tle lasu w otoczeniu zwierząt, które pierwotnie nie stanowiły dla siebie zagrożenia. Pokusa trwa, cała przyroda nie jest świadoma tego, że sytuacja za chwilę się zmieni, tylko napięta ręka Ewy i dłoń, w której chowa ona trzymany owoc znamionuje niepokój, który wdziera się w tę pierwotną sielankę.

Tycjan – Kain i Abel

Temat bratobójczej walki podejmuje tym razem kolorysta wszechczasów, malarz weneckiego renesansu - Tycjan. Postacie Kaina i Abla są u niego mocno wykadrowane, ukazane w dużych skrótach perspektywicznych z ogromnym ładunkiem emocjonalnym.  Grozy dziejącego się na naszych oczach dramatu, przydają kłębiące się ciemne chmury, które stanowią w obrazie przeciwwagę dla walczących postaci mężczyzn.

Jacopo Robusti Tintoretto - Św. Roch uzdrawiający zadżumionych

Groza epidemii, cierpienia i śmierci maluje się na obrazie weneckiego kolorysty i doskonałego rysownika, jakim był Tintoretto. Tę ponurą przestrzeń pełną smutku i ludzkiego dramatu rozświetla jednak blask nadziei bijący z uzdrawiającego dotyku Świętego. Właśnie nadziei  próbują  się złapać dotknięci zarazą chorzy, którzy wpatrują się w dokonujący się na ich oczach cud.
Autor zdjęcia: Didiera Descouensa, CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons
#malarstwo #manieryzm #cud #chorzy

Virgo inter virgines

XV wieczna tablica anonimowego niderlandzkiego artysty ukazuje Matkę Bożą z Dzieciątkiem na tle górzystego krajobrazu w towarzystwie kolejnych kilkunastu dziewic, które niczym „superbohaterki” przedstawiono tutaj , jako młode, złotowłose piękności. Każdą z kobiet wyróżnia atrybut, który w jakiś sposób opisuje ich „super moce” jakimi były: mocna, niezachwiana wiara - której nie wyparły się nawet podczas licznych tortur oraz niespotykana ufność z jaką nie wahały się oddać życia w imię swego Oblubieńca.

Hans Memling – Relikwiarz św. Urszuli

Przedmiot rzemiosła artystycznego. Wysokiej jakości dzieło malarskie, rzeźbiarskie, przyjmujące formę architektoniczną a do tego przedmiot sakralny! Ten niewielki skrzynkowy relikwiarz ukazuje przepiękne i niezwykle precyzyjnie wykonane sceny z życia świętej męczenniczki. O ich kunszcie mówić może sam autor tego niezwykłego relikwiarza, jakim był niderlandzki malarz pochodzenia niemieckiego Hans Memling