Piękno zbawia świat

Fra Angelico – Piotr błogosławi Szczepana - konsekruje diakonów

Fresk z watykańskiej kaplicy papieża Mikołaja V w części pierwszej ukazuje scenę z Dziejów Apostolskich - wyboru i błogosławieństwa diakonów, wśród których wymieniony zostaje Szczepan, w drugiej części prezentuje misję Caritas, do której diakoni zostali namaszczeni. Na obrazie zwraca szczególną uwagę architektura wnętrza bazyliki watykańskiej oraz perspektywa wrysowana intuicyjnie przez Fra Angelico, naczelnego malarza papieża Mikołaja V.

Jacopo Tintoretto – Jezus nad Morzem Galilejskim

Morski pejzaż ze spienionymi falami i kłębiącymi się chmurami wprowadza nas w atmosferę niemalże baśniową. Przez umiejętne połączenie w jednym obrazie dwóch różnych perykop ewangelicznych, chodzenia po jeziorze oraz spotkania z uczniami po zmartwychwstaniu, każe nam  wytworny malarz weneckiego manieryzmu, jakim był Jacopo Tintoretto – podobnie jak Chrystus Piotrowi, uczynić krok w wierze i dostrzec, że to jest Pan! Mistrz i nauczyciel, który nie tylko panuje nad procesami rządzącymi przyrodą ale i nad śmiercią.

Jacopo Pontormo – Wieczerza w Emaus

Zaskakujący obraz florenckiego manierysty ukazuje wnętrze gospody, w której Chrystus i dwaj uczniowie, jacy według przekazu biblijnego podróżowali z Nim do Emaus, zasiadają przy stole. Artysta zobrazował moment tuż przed rozpoznaniem w osobie towarzysza podróży - Nauczyciela i Mistrza. Już za chwilę uczniowie spostrzegą, że ich oczy były dotąd „na uwięzi”, tymczasem prawdziwe zamieszanie do obrazu wprowadzają postacie kartuzów, fundatorów dzieła.  Mnisi nie koncentrują się na błogosławiącym Chrystusie ani na Jego uczniach, ale na oglądających obraz! Na nas! Niejako sprawdzając jaką reakcję wywoła u nas wieść o zmartwychwstaniu… Zaskoczenie naszą obecnością udziela się także ciekawskim zwierzętom, które przestraszone naszym wtargnięciem w przestrzeń pomieszczenia czekają co wydarzy się dalej.

Andrea del Verrocchio – Chrystus i niewierny Tomasz

Pełna wyrafinowania grupa rzeźbiarska przedstawiająca Chrystusa i Tomasza znajduje się na fasadzie a dokładnie w niszy florenckiego kościoła Orsanmichele. Jezus podnosi w górę rękę prezentując  ranę w boku, natomiast Apostoł palcem dłoni zbliża się do poły płaszcza Zbawiciela.  Rzeźba zachwyca szczegółowością. Detale, które zostały wydobyte w mistrzowski sposób zdradzają przeszłość Verrocchia i warsztat, w którym jako syn złotnika stawiał pierwsze artystyczne kroki.

Fra Angelico – Noli me tangere

Scena rozgrywa się w pejzażu. We wnętrzu ogrodu, przed wejściem do groty.  Jezus ukazany jest w typie Christus Hortulans a przed Nim klęczy Maria Magdalena z wyciągniętą, w Jego kierunku ręką. Między tymi dwoma postaciami rozgrywa się piękna w swoim przesłaniu rozmowa, która ukazuje, jaką „operację” czy też „ogrodniczą pracę” przeprowadził Zbawiciel na sercu swojej uczennicy.  Przepiękny i wymowny motyw Noli me tangere przez wieki inspirował artystów wielu dziedzin. W prezentowanym fresku pobrzmiewają echa średniowiecznej literatury, muzyki i dramatu liturgicznego oraz misteriów, które rozwinęły się właśnie w oparciu o cytat z Ewangelii św. Jana.

Paolo Veronese – Zmartwychwstanie

Wenecki artysta stara się pokazać najważniejszą dla chrześcijan tajemnicę - Zmartwychwstania Chrystusa zgodnie z tradycją ikonograficzną malarstwa Zachodu, które chciało widzieć sylwetkę Zbawiciela triumfującego nad śmiercią. Postać Jezusa odzianego w królewską purpurę unosi się nad postaciami uśpionych i przestraszonych żołnierzy, dominuje w promienistej glorii na tle ciemnego nieba. Chrystus prezentuje swoje rany na dłoniach, stopach i w przebitym boku, jednocześnie spogląda w górę, oddając chwałę Ojcu, którego mocą dokonało się Zmartwychwstanie.

Salvador Dali – Ostatnia Wieczerza

Chrystus z apostołami w przestrzeni wieczernika czy kosmicznego statku, który wylądował na tafli wód Jordanu? Takie pytanie zadajemy sobie,  gdy spoglądamy na półprzezroczystą strukturę budowli zanurzoną w wodzie oraz na wyłaniającego się z niej Jezusa.  Koncepcja leonardowska tego tematu posłużyła malarzowi do ukazania mistycznej świątyni, w której czas przestaje mieć znaczenie, tutaj panuje obecność,  trwanie i królowanie Syna Człowieczego.
By National Gallery of Art, Washington D.C., Fair use, https://en.wikipedia.org/w/index.php?curid=24679655

Jan Matejko – Wskrzeszenie Łazarza

Obraz ilustruje fragment Ewangelii, w którym słyszymy o cudzie wskrzeszenia jakiego dokonał Jezus. Czy jednak artysta trzyma się ściśle Ewangelii? Zdecydowanie nie! Podprowadza nas bardzo blisko pod tajemnicę przywracania do życia. Oczom widza ukazuje rozciągnięty na całą szerokość płótna sarkofag  z ciałem mężczyzny, do którego stopniowo powraca życie. Obraz jest przesycony nadzieją. Wpatrujemy się  w postać Łazarza oczekując co nastąpi za chwilę. Matejko zawarł tutaj także wątek osobisty, o czym więcej usłyszymy w dzisiejszej audycji.